Renee Olsthoorn
Menu

Bed of roses

Renée Olsthoorn

Les souliers de Roger vivier

Dankzij een boeiende, zeer leerzame vertaalopdracht* van het Nederlands SchoenenMuseum te Waalwijk, heb ik me voor het eerst van mijn leven bewúst vergaapt aan de schoonheid van de ‘souliers’ van Roger Vivier. Een legendarische Franse schoenontwerper en uitvinder van onder meer de stiletto- en kommahak.

Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik daarvóór zijn naam niet kende, hoogstens iets van zijn oeuvre, maar dan nog in heel beperkte mate, zoals de opvallende laarzen tot over de knie uit de tweede helft van de jaren zestig, die Brigitte Bardot droeg in de clip waarin ze Serge Gainsbourgs ‘Harley Davidson’ zong. Voor die laarzen - of ‘cuissardes’ zoals Vivier ze noemde - was ik veel te klein (en uiteraard te minvermogend), maar bewonderen deed ik ze wel.

Ondanks mijn liefde voor schoenen heb ik me eigenlijk nooit gerealiseerd dat de aankleding van de voet pas vanaf de eerste helft van de twintigste eeuw in Europa de oogstrelende aandacht kreeg die hij verdiende. Schoeisel had daarvoor geen prioriteit, de voet werd immers onttrokken aan het zicht door tot op de grond vallende japonnen. Maar met het ópschuiven van de roklengte richting knie ontstond er als vanzelfsprekend een ópwaardering van de schoen.

Alweer een paar jaar geleden werd ik op de expositie S.H.O.E.S in de Rotterdamse Kunsthal geïnterviewd. Een van de vragen die me werd gesteld was of ik schoenontwerpen als beeldende kunst beschouwde. Na enige aarzeling was mijn antwoord daarop  ‘nee’. Beeldende kunst, vind ik, staat op zichzelf, en gebruiksvoorwerpen, hoe fraai en esthetisch van aanblik ook en hoezeer ik sommige objecten ook kan bewonderen, niet. Die schaar ik onder design of, om toch de term ‘kunst’ te gebruiken, onder de toegepaste kunsten. Natuurlijk laten ontwerpers zich wel inspireren door de beeldende kunst, zoals Yves Saint Laurent met zijn op Mondriaan geïnspireerde lijn. Deze grote couturier beschouwde zichzelf overigens ook niet als kunstenaar. In een interview op tv hoorde ik hem ooit zeggen (geen citaat) “Als ik kunstenaar zou zijn, zou ik de vrouw tot sokkel maken van mijn belachelijke kunst...”

Maar toch... Na kennis gemaakt te hebben met het oeuvre van Roger Vivier, ben ik geneigd mijn mening te herzien, zeker daar waar het gaat om zijn ontwerpen uit de jaren dertig. Nu had Roger Vivier beeldhouwkunst gestudeerd aan de Académie des Beaux Arts in Parijs, dus een zekere integratie van kunst en design is in zijn geval niet verwonderlijk. Bovendien stonden stromingen waarvan hij deel uitmaakte,  zoals de art deco en het Bauhaus die integratie ook voor. Zijn tot in de perfectie uitgevoerde juweeltjes van schoenen uit de jaren dertig zijn soms dan ook ware beeldhouwwerkjes. Geen wonder dus dat alle beroemde vrouwen uit zijn tijd, van Marlene Dietrich tot Brigitte Bardot,  en van koningin Elizabeth II tot prinses Soraya, ‘hem’ aan hun voeten wilden. En het is geen wonder dat Christian Dior hem zodanig bewonderde dat zijn naam naast die van de grote couturier op de inlegzooltjes van diens schoenen gestempeld werd. Ten slotte is het geen wonder dat er op diverse plekken in de wereld grote overzichtstentoonstellingen van zijn oeuvre worden gehouden.

Dankzij die vertaling heb ik Roger Vivier, een zeldzaam creatieve en productieve schoenontwerper met visie en ongelooflijk veel vakmanschap,  goed leren kennen, en ik heb nu nog slechts één droom: mijn voeten, al is het maar een minuutje lang, in het roze sandaaltje met Vichy-ruitje te steken dat Roger Vivier speciaal voor Brigitte Bardot ontwierp.

©Renée Olsthoorn, 2015-2018

 

Go Back



Comment